Het onderwijs is in beweging. De wereld is in beweging. Organisaties waar mensen op dit moment werken zien we heel anders uit dan vroeger. Laat staan organisaties waar onze kinderen straks komen te werken.  We hebben scholen en onderwijs nodig die zich richten naar die beweging. Onderwijs dat de toekomst leidt in plaats van het verleden volgt.

In ons huidige onderwijs zijn mensen gewend dat veranderingen vaak voorgestructureerd worden. Er wordt gezegd wat moet, wat het einddoel is. De weg van A naar B wordt planmatig uitgezet. Mensen worden aan de hand genomen. Net als in een methode wordt leerkrachten voorgeschreven wat ze moeten denken en doen van een verandering.  Het schept duidelijkheid, en tegelijkertijd ontneemt het creativiteit en vakmanschap bij mensen. 

Ik geloof  dat de kracht van verandering en vernieuwing bij de vakman en vakvrouw zelf zit. Dat een school heel goed zelf kan (en moet) bepalen en onderzoeken welke veranderingen zij willen zien in hun onderwijs. Sterker nog wij denken dat wanneer je mensen niet zelf in staat stelt een eigen reis uit te zetten, maar altijd maar all inclusive modellen neerzet,  er nooit waarachtige verandering zal optreden. Veranderingsprocessen zijn namelijk onzeker, je moet je nek uitsteken, je weet niet waar je aan toe bent, je weet niet of dat wat jij denkt inderdaad een goed idee is.  Door scholen opdracht , ruimte en ervaring te geven dit zelf te onderzoeken sterk je ze in hun eigen vakmanschap. Dat is niet altijd even prettig, want we zijn aan grenzen en opdrachten gewend. Het is ook wel lekker comfortabel wanneer alles voor je geregeld wordt. Het is spannend en ongemakkelijk als dit niet zo is. Want als het niet exact is omschreven weet je ook niet wat mensen op gaan leveren. Het enige dat je hebt is het vertrouwen op het vakmanschap van de ander. Dat zij met die dingen zullen komen die goed zijn. 

Voor mij is leren op zoek gaan van A naar Ergens.  Dat onderwijs  in staat is om zelf in meer ruimte en onzekerheid te kunnen bewegen. Op dat leerkrachten merken dat ze chaos goed kunnen hanteren en dat hieruit juist ongekende resultaten kunnen ontstaan. Orde houden? Waarom zou je? Echt leren ontstaat niet in blauwdrukken, methodes, protocollen en plannen. Maar door informeel leren, formeel te kunnen maken. Door zelf invulling te kunnen geven aan eigen ambities. Door iets te onderzoeken wat je bezighoudt, waar je nieuwsgierig naar bent, wat je graag met anderen wil delen.  Afgelopen jaar hebben we met een aantal organisaties zo'n avontuurlijke reis mogen maken. We hebben gezien hoe het ook kan.  Welke energie dan vrijkomt. Welke creativiteit en vernieuwingskracht in mensen zelf aanwezig is. Hoe je kennis dan verbindt. Dat je best iets kunt uitproberen zonder dat het door iedereen is doorgekauwd. En dat het echt niet alle kanten uitgaat. Hoe een lijn dan toch vanzelf ontstaat. 

Heb vertrouwen.

Wat scholen dan laten zien is het vakmanschap waarmee ze het onderwijs vormgeven aan de  kinderen die hen zijn toevertrouwd. Onderwijs voor een toekomst die wij nog niet kennen, maar waar we wel de ruimte en impulsen kunnen geven die kinderen zelf in staat stellen hun eigen reis te maken.  Dat is ruimte maken voor mooi onderwijs.