Dit is een kort rYs verslag van generatie Y. Op trektocht langs de generaties die vandaag de dag actief zijn op de werkvloer. Met steun van generatie expert Aart Bontekoning (www.aartbontekoning.com). Op zoek naar overeenkomsten en verschillen; maar uitermate op zoek naar verbinding.

16 juni vond het symposium generatieleren plaats op de bonte zwaan in Amsterdam. Deze avond ontwikkelde zich tot het einde van slechts het begin wat betreft de behoefte en de noodzaak van het in dialoog treden met verschillende generaties. De doelstelling van de avond was als volgt: vanuit het perspectief van generatie Y kijken naar de verschillen en overeenkomsten tussen generaties en van daaruit in dialoog zoeken naar een optimale samenwerking met andere generaties binnen organisaties waardoor de kenmerkende kwaliteiten van iedere generatie tot haar recht komen.

Feit is dat de Y-tjes de nieuwe generatie medewerkers zijn die de babyboomers langzaamaan gaan vervangen. Feit is ook dat deze generatie sneller communiceert dan men veelal gewend is; dat ze andere manieren van werken hebben; andere tools gebruiken; en meer dan ooit weten wat ze waard zijn en daardoor kritisch zijn over het soort organisatie waar ze willen werken. Oftewel; zonder 'klik' met de nieuwe werkende generatie raak je als organisatie in het slop.

Laten we eens stilstaan bij de voorlaatste generatie binnen organisaties: de pragmaten. Deze doeners kijken vooral door de bril van de ratio naar de werkwereld, waar de Y-tjes meer de bril van de emotie opzetten. Gevoel speelt bij de young professionals een grotere rol bij het kiezen van een werkgever. Waar een pragmaat zijn context veelal als maakbaar ziet, en al een stappenplan in zijn hoofd heeft over hoe hij iets in de goede richting kan ombuigen gaat een Y-tje eerder bij zichzelf te rade of de situatie waar hij/zij in is belandt wel bij hem of haar past. Waar een pragmaat zichzelf bijna in stukjes knipt om al zijn eigen en opgelegde doelstellingen met succes te ver-'waar?'-lijken zal een Y-tje eerder een jaartje op wereldreis gaan om uit te vinden wat hij/zij nou echt wil.

En dan generatie X, beter bekend als generatie nix of de verloren generatie. Deze generatie staat op dit moment aan het roer: het zijn de grote leiders van onze (generatie Y) tijd. Toen zij de arbeidsmarkt betraden, die toen niet heel rooskleurig was, waren velen van hen gedwongen werk te doen wat niet aansloot bij hun opleiding of ambities. Resultaat is dat deze generatie zich aanpast aan de situatie, en van daaruit zoekt naar ontwikkelingsmogelijkheden en succes. Een soort kameleons dus, geen wonder dat andere generaties het soms moeilijk vinden om medewerkers uit generatie X te identificeren; ze 'blenden' namelijk erg makkelijk met andere generaties. Dat maakt ze tot ultieme verbinders: ze waarderen verschillen op een constructieve manier zonder daarvoor alle eer te willen opstrijken; het gaat heel natuurlijk. En daar zijn de Y-tjes uitermate blij mee! Als onbegrepen nieuwelingen op de werkvloer hebben zij bruggenbouwers nodig die hen aan de pragmaten en protesters kunnen verbinden.

De protestgeneratie; de relschoppers van weleer die zich overal, gevraagd en ongevraagd, mee bemoeit en daarbij geen blad voor de mond neemt. Deze kenmerken sluiten uitermate goed aan bij de jongste generatie professionals: de werkelijkheden van de meeste individuen binnen deze twee generaties komen voort uit een sterk idealisme en drang om de wereld te veranderen. De protesters strijden tegen de incompetentie en de verkramping, en de Ytjes zetten koers vanuit hun drang om authentiek te willen zijn en van daaruit datgene bij te dragen waar de wereld het meest behoefte aan heeft.

Hoe kunnen al deze generaties elkaar nu versterken om zo de wereld van vandaag al mooier te maken?! Dat was het vraagstuk wat de deelnemers de 16e kregen voorgeschoteld. De 5 onderliggende thema’s onder dit vraagstuk, gedestilleerd uit de filmpjes die van alle afzonderlijke generaties zijn gemaakt, waren de volgende:

1. Hoe breng je meer passie in het werk?
2. Hoe kunnen verschillende generaties meer van elkaar leren?
3. Hoe maak je een organisatie aantrekkelijk voor alle generaties?
4. Hoe creëer je meer verbinding tussen generaties?
5. Hoe doorbreek je de bestaande hiërarchie?

Deze overkoepelende thema's werden aan de aanwezigen voorgelegd om er vervolgens inter-generationeel mee aan de slag te gaan. De wet van de voeten was hierbij van gelding (loop weg van het bord zodra je niets meer toe te voegen hebt, en vooral als je het gevoel hebt dat er niet een werkelijke dialoog gaande is) zodat iedereen daar zijn of haar bijdrage kon leveren waar dat het meeste waarde zou brengen. Hieronder de uitkomst van deze exercitie.

1. Het passie vraagstuk werd als volgt beantwoord:

• Zorg voor match tussen persoonlijkheid en rol in werkorganisatie
• Keuzevrijheid in werkzaamheden en projecten
• Mensen betrekken
• Functies maken op basis van de passie van kandidaten / medewerkers
• Luisteren
• Ruimte geven om passie te ontkiemen
• Passie = productiviteit x lol
• Passieloper aanschaffen (Pieter Klein)
• Innovatie bieden
• Uit je werk stappen
• Out of the box denken / inspiratie opdoen uit andere sectoren
• Zoek naar het verlangen - zit vaak onder passiviteit, weerstand
• Veiligheid bieden
• Maatwerk passend bij een persoonlijk hoger doel
• Werk is ‘slechts’ vorm, passie kan alleen in/uit jezelf komen, zoek ‘m daar en volg die!

2. Hoe generaties meer van elkaar kunnen leren:

• Bespreekbaar maken van verschillen en overeenkomsten; deze herkennen en erkennen
• Weten wat er te ‘winnen’ is voor jezelf en de ander
• Bewust zijn van je eigen generatiekenmerken
• Meerdere generaties rondom een concreet bedrijfsvraagstuk - soort brainstorm / innovatieteams
• Mentorschap (jong - oud)
• Database / social network die om kennisgebieden heen generaties verbindt
• Gezamenlijk op zoek naar gemeenschappelijke delen
• Intervisie met diverse generaties
• Expert velden per generatie verkennen en op basis daarvan elkaar ‘onderwijzen’
• Onderzoeken waar iedere specifieke generatie ‘van gaat kwispelen’ en dat gezamenlijk faciliteren (ieders verantwoordelijkheid)

3. Zo worden organisaties aantrekkelijker voor alle generaties:

• Organiseer dialoog tussen generaties - rondom energie gevers en lekken: de uitkomst toetsen en verankeren
• Stel werkverbanden samen die uit meerdere generaties bestaan
• Gedifferentieerd HR-beleid
• Mix van generaties denken na over missie, visie en strategie
• Stel de vraag: “wat wil jij?” en blijf die vraag stellen! Toon daar in oprechte interesse en doe daar wat mee!
• Zorg dat je voldoende mensen binnen haalt vanuit bijvoorbeeld de jonge generatie; anders gaan ze snel weer weg
• Zorg dat de verschillende generaties elkaar weten te vinden en met elkaar kunnen sparren

4. Verbinding tussen generaties creeer je als volgt:

• Kiezen voor bemensing van projecten waarbij alle generaties vertegenwoordigd zijn en proces aandacht geven: wat voegen verschillen toe
• Binnen project persoonlijke doelen en gewenste eind resultaat uitspreken en zo gezamenlijk doel vaststellen
• Ruimte voor boeiende ontmoetingen!
• Zoek de spanning
• Zoek elkaars drijfveren
• Wederzijds coachen
• Verschillen en verlangens tussen generaties bespreekbaar maken
• Draai de rollen om: maak van de medewerker een management consultant
• Respect
• Redeneer terug vanuit de overeenkomsten of aanvullingen en minder naar de verschillen
• Organiseer en faciliteer deze verbinding, bijvoorbeeld door mentoring etc.
• Maak ‘tandems’ van jong en oud op de vakinhoud

5. En hierarchie doorbreek je door:

• Community werken-delen van kennis
• Nieuwe medewerker - baas van de week
• Meer in dialoog
• Vanuit kennis/ervaring - rol/positie: jezelf onderscheiden
• Door deze niet te benadrukken vanuit rollen - kijken vanuit de mensch
• Delphi-teams - mensen met verschillende persoonlijkheden samen organiseren: botsen/complementair
• Informele netwerken gebruiken
• Rouleren/rollen koppelen aan talenten (talent ontwikkeling)
• Bestaande structuren bespreekbaar maken
• Hotgroups - organiseer rondom gedeelde thema’s
• Regelmatig en snel organisatie structuur en samenstelling aanpassen aan nieuwe omstandigheden
• Bewust successen delen en vieren
• Onzekerheden toelaten (zoektocht), baanzekerheid/werkzekerheid loslaten
• “Ik mis de onderstroom”; wat heb je te winnen, gezamenlijk belang, verbinding in de vorm, herkenning en gezamenlijke wens
• Werken met groepsdynamisch proces - leren wat er gebeurt met autoriteit, grenzen en doelen wanneer nieuwe mensen aanschuiven

Naast dit beknopte rYsverslag is er een wat uitgebreider rYsverslag van deze ontdekkingstocht in de maak waarin het theoretisch kader, conclusies, aanbevelingen en vervolgstappen zullen worden toegevoegd. Aart Bontekoning en ik zijn hiermee druk doende en zullen het resultaat dit najaar presenteren. Mocht u op de hoogte willen worden gehouden over de ontwikkelingen over dit thema schroom dan niet een mailtje te sturen naar marieke@berckeleysquare.nl. Ook zijn we van plan in het najaar een vervolg-symposium te organiseren waar best practises kunnen worden gedeeld. Wilt u zich hiervoor opgeven of alvast een best practise delen? Schrijf dan hieronder een reactie of mail eveneens naar marieke@berckeleysquare.nl!


Het nieuwste boek van Aart Bontekoning met alles over generaties komt begin augustus uit.